کرمه علی بگه

اواسط تابستان سال 1930 میلادی ارتش ترکیه در دره زیلان واقع در شمال استان وان قتل عام بزرگی مرتکب شد. برخی آمار حکایت از کشتهشدن بیش از 47 هزار انسان در طی چهار روز دارند.
این قتل عام برای زهرچشمگرفتن از کردها بود که دیگر دست به قیام نزنند و از سوی دیگر اراده مبارزان آرارات را درهم شکنند و آرارات را تسخیر کنند.
در قتل عام زیلان دو نفر از کردهای منطقه به اسامی ادریس جوار (جعفر) افندی و سلیمان جوار افندی (برادر بودند) راهنمای نظامیان میشوند و دستشان به خون زنان و کودکان کرد آلوده میشود.
قتل عام به حدی وحشتناک بوده که با کلمات قابل بیان نیست و قلم از توصیف آن عاجز است.
روایات شفاهی بسیاری پیرامون قتل عام وجود دارند. برخی از روستایی به اسم کومر (زغال :komir) میگویند که 900 نفر، زن و کودک و کوچک و بزرگ آتش زده شدند و به زغال تبدیل شدند. بعضی از مادران بارداری میگویند که سربازان بیرحم بر سر جنسیت جنین شرط میبستند و شکم مادران را با سرنیزه میدریدند و اگر دختر یا پسر بود و هر کدام که شرط را میباخت به دیگری یک نخ سیگار میداد. برخی روایات از پدرانی میگویند که سر فرزندان جوانشان را میبریدند و سربازان سرهای بیپیکر جوانان را کنار هم گذاشته و به پدرانشان میگفتند سر فرزندانتان را پیدا کنید.
یکی از جوانانی که در این قتل عام با نهایت مظلومیت کشته شد، 1 1 1 بود. وی از فرزندان بزرگان عشیره حمویی و از جوانان خوشسیما و شناختهشدهی منطقهی زیلان بود. کرمه علی بگه ابتدا با نیرنگ ادریس جوار افندی دستگیر و سپس در زندان با زهر مسموم میشود. وقتی نظامیان میبینند که وی که با زهر جان نمیدهد، با شلیک گلوله، جانش را با نهایت مظلومیت میگیرند.
شاکرو در ترانهای که در وصف کرمه علی بگه سروده شده، میگوید: "هر کس که اسمش مسلمان باشد و ذرهای ایمان و انسانیت داشته باشد، تا قیامت ظلم دره زیلان را فراموش نخواهد کرد".
ترانه "کرمه علی بگه" را با عنوان "بریندارو" از زبان دنگبێژ کاووس میلانی  سروده شده است 
 صالح امورتاک و سمیر بگ از فرماندهان نظامی قتلعام زیلان بودند که سمیر بگ پس از چند سال توسط عبدالله ابراهیم (از کردهای باتمان :Evdilê Birahîm) کشته و سر از تنش جدا میشود. نویسنده طاهر آگور